|
Шинэ мэдээ

Х.Ухна: Хамаг малаа хятадуудад өгчихөөд модоо барих вий

Х.Ухна: Хамаг малаа хятадуудад өгчихөөд модоо барих вий

Зуны эхэн сарын шинийн 8-нд орсон цас говийн хатсан хөрсөнд багагүй чийг өгсөн бололтой.

Цасны ачаар Дорноговь аймгийн Эрдэнэ сумын Дөрвөлж багийн нутагт нялх ногооны үнэр хамар цоргиж, таана хөмөл ургаад зуншлага эхэлжээ.
Морьтой малчин ховордсон цагт морь унаж хонио хариулж яваа малчинтай бэлчээрт уулзсан нь аймгийн аварга малчин Хэнзээгийн Ухна гуай юм. Түүнтэй цөөм хором хөөрөлдөв. Тэднийх Хар чулуу гэдэг газар зусаж байгаа аж.
-Зуншлага сайхан уу?  Хонь хэр тогтож байна?
-Сайхан байна аа. Одоо л зуншлага эхлэх гэж байна.
-Морьтой малчин ховорджээ. Морь  унасан малчин харагдахаар нь уулзъя гэж бодоод ирлээ?
-Би мотоцикл унаж чаддаггүй. Бас сонирхдоггүй юм. Залуу байхад аав ээж мотоцикл уна гэдэг байсан. Гэхдээ чадахгүй зүйлийг сурах гээд яахав. Насаараа морь унасан. Энэ жил 67 нас хүрч байна.
-Олон малтай юу?
-Хүүгийн манай хоёр нийлээд 1100 гаруй хоньтой. Хүүхдүүдийн зарим нь төв суурин газар ажилладаг. Би 16 насандаа сургуулиас гараад хонь маллаж эхэлсэн. Дунд нь гурван жилийн цэргийн алба хаасан.
-Малчдын амьдралд техникийн дэвшил хурдацтай нэвтэрч морь биш мотоцикл, машин хөлөглөн малаа хариулаад удаж байна. Та үүнд ямар бодолтой байдаг вэ?
-Уг нь буруу юм гэж боддог. Мал хувьчлагдсан. Захиргаадалтын үе байхгүй болохоор тэгдэг юм уу. Малчид эрх чөлөөтэй, дураараа болжээ. Мотциклоос биш мориноос үргэдэг болж.
-Айл бүхний гадаа хонины морь уяатай байдагсан?
-Хонины морь мотоциклиор солигдоод удаж байна. Энэ хавьд надаас өөр морь унадаг хүн алга. Зүүн талд нэг өвгөн тэмээгээр хонь хариулж байгаа. Харин нутгийн хойд биеэр очвол морь унадаг хүмүүс цөөхөн ч гэсэн бий.
-Хөдөөгүүр малчин залуус олон байна уу?
-Залуучууд төв рүү л их явдаг болж. Бид захиргаадалтын үед мал маллаж байлаа. Нэгдлийн олон зуун малыг төлийн хорогдолгүй он давуулж малладаг. Хариуцлагатай ч байжээ. Одоо тийм биш болж. Та нарыг мал малладаг гэж хэлэхэд хэцүү л юм гэж би залууст хэлдэг.  
-Зуны дунд сар гарчихлаа. Хүйтрээд салхилаад байдаг?
-Зуны цаг дууслаа даа. Цөлжилт явагдаад ийм болчихлоо гэж бодох. Уул уурхайг хөгжүүлж байгаа нэрийн дор хариуцлагагүй хандаж газар ухсанаас ийм боллоо.
-Шинэ ногоо шөнөдөө л ургадаг гэдэг?
-Шөнө дулаахан байвал ногоо ургахад сайн. Гэтэл өдөржин, шөнөжин салхилаад, хүйтрээд байна. Цаг агаарын эрс өөрчлөлт говь нутагт бий боллоо.  
-Бэлчээр ус хангалттай байна уу?
-Манайх усгүй болоод энэ хавьд нүүж ирсэн. Хур ихтэй жил бол худгийн усны түвшин нэмэгддэг.   
-Малын мах үнэд орж байна. Та бүхний амьдралд нэмэр болж байгаа байх?
-Эрх биш хэрэгтэй л байх. Мөнгө бол гар дээгүүр дамжаад хоол хүнс, хувцас хунар болоод дуусдаг. Мал бол өөр шүү дээ.
-Урд хөрш рүү амьдаар нь мал экспортлох талаар төрөөс бодлого баримталж байна. Та ямар бодолтой байна?
-Яваандаа хятадуудад малаа өгөөд дуусах юм байна гэж бодох. Мал аж ахуйгаа, уламжлалтай нь хамт хойч үедээ өвлүүлж байвал монгол хүнд хэрэгтэй байх. Мөнгө бол цаас. Малгүй байна гэдэг монгол хүнд эмгэнэл.  
-Хонио хэзээ хяргах вэ?
-Тэнгэрийн байдлыг ажиглаж л сууна. Хүйтрээд салхи тавиад байгаа болохоор хэцүүхэн байна. Цаг агаар тогтоод ирвэл ойрноос хонио хяргана.
Таны насны хүн өдөржин хонь хариулахад ядардаг л байх ?
-Өглөө найман цагийн үед хонио хариулаад гарна. Өдөржин яваад орой ирэхэд ядарснаа мэддэг. Тэгээд хоол идээд унтана даа.
-Залуу малчдад захих хэлэх зүйлүүд байгаа даа?
-Малдаа хайртай байж, морь, тэмээгээ унаад малаа сайн маллаж байвал монгол малчны удам тасрахгүй. малтайгаа, газар нутагтайгаа л байхад монгол хүн амь зуугаад л байна.
-Улс оронд болж байгаа үйл явдлын мэдээллийг хэрхэн авч байна?
-Өглөө гараад орой ирдэг болохоор телевиз барагтай үзэхгүй. Хааяа радио сонсдог.  Манайх усгүй болоод энд ирж буусан. Хүүхдүүд төв рүү оруулна л гэх юм. Би зөрөөд л байгаа. Уг нь эрүүл агаарт мал маллаж амьдрах шиг сайхан юм хаана байна. Хөл, гар өвдөөд эхэллээ гэвэл орох л байх. Одоохондоо энэ бие болж л байна.
-Мал маллахын жаргал юу вэ?
-Орчин үед малаа сайн малласан хүн сайхан амьдарч байна. Нэг үеэ бодоход малын мах, арьс, ноос, шир, сүү тос үнэд хүрчихлээ. Мал маллаж буй хүнээс л бүх зүйл шалтгаална.  
Х.Эрдэнэбулган
Эх сурвалж: Монцамэ агентлаг

Сэтгэгдэл

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд www.MongolComment.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү.
Нэр:*
Хариуг бичнэ үү:* 3+3=?

Reliable knowledge. With thanks! canadian online pharmacies pharmacy price comparison - https://www.safeonlinecanadian.com/ best non prescription online pharmacies Si 8931897

Wow a lot of wonderful information! online canadian pharmacy canadadrugsonline - https://www.canadianpharmacy-guide.com/ online pharmacies of canada Kl 7f4efc5

Truly tons of awesome data. canadian viagra buying prescription drugs canada - https://www.canadianpharmacyu.com/ prescription drugs from canada online Bib a6c1b8f

You said this very well! best canadian online pharmacy canadianpharmacy buy prescription drugs online canadian pharcharmy canada pharmacy online orders - https://www.canadianpharmacyopen.com/ canadian pharma companies dogy efc5063

Good data. Appreciate it! canadian drug store top rated canadian pharmacies online - https://canadianpharmaciescubarx.com/ drug stores near me Kl efc5063

Amazing knowledge. Thanks! canadian viagra pharmacy on line - https://www.canadianonlinepharmacytrust.com/ prescription without a doctor's prescription Mag ff06989

Truly tons of very good knowledge! canadian pharmaceuticals online reviews drug costs - https://www.pharmacyonline-canadian.com/ canadapharmacy Dug 6c1b8ff

Very good facts. Appreciate it! online pharmacies pharmacy canada - https://www.canadianonlinepharmacytrust.com/ drug prices comparison Paky 2_4f311

Terrific material. Cheers! canadian pharmacies that ship to us drugs from canada online - https://www.canadianwwwonlinepharmacy.com/ online pharmacy reviews Vece 543a6c1

Truly quite a lot of superb data. canada drug online canadian pharmacy - https://www.canadianpharmacy-guide.com/ online pharmacies no prescription kato 543a6c1

You actually reported this terrifically. canada pharmacy online viagra canada best online international pharmacies best 10 online canadian pharmacies drugs online - https://www.pharmacyonline-canadian.com/ online prescription drugs Sr 6989318

Many thanks, A lot of facts! london drugs canada rx online - https://www.canadianpharmacyu.com/ canadian drugstore Nib 8931897

You actually revealed it superbly! canada pharmacy online reputable canadian mail order pharmacies - https://www.safeonlinecanadian.com/ rx pharmacy weno 50635_4

With thanks! Wonderful information! canadian pharmacy pharmacy canada - https://www.safeonlinecanadian.com/ canada pharmacies online prescriptions Sort fc50630

You explained that fantastically! canadian viagra canadian pharmaceuticals online canadian pharmacies top best canada rx canada pharmacy - https://www.canadianwwwonlinepharmacy.com/ canadian prescriptions online Dox 43a6c1b

Awesome write ups. Kudos. prescription price comparison canadian pharmacy king canada drugs cvs pharmacy online cheap drugs online - https://www.safeonlinecanadian.com/ canadian pharmacy no prescription needed prep fc50637

You said that perfectly. ed meds online without doctor prescription prescription cost comparison - https://www.canadianpharmacycom.com/ canada pharmacy online gob 84543a6

Cheers, A lot of tips. canadian pharmacy online international drug mart canadian pharmacy online store - https://www.trustedwebpharmacy.com/ online pharmacy canada Pi 4543a6c

Thanks a lot! Very good stuff! buy medication without an rx canadian pharmacies canada pharmacy online canadian pharmacies canadapharmacyonline - https://www.canadianpharmacy-guide.com/ online canadian pharcharmy Kn 6989318

Appreciate it. Ample advice. canadian pharcharmy prescription online - http://canadianpharmaceuticalsonlinerx.com/ cheap drugs online Si 8ff0698


«
1 2 3
»